Evlilikte Kan Uyuşmazlığı

Dünya evine girmek isteyen çiftlere, birbirinden farklı testler de uygulanmaktadır. günümüzde artık zorunlu bir hale getirilen evlilikte kan uyuşmazlığı testi de, büyük bir öneme sahip olmaktadır. bu sebeple de oldukça fazla sayıda kişi tarafından evlilikte kan uyuşmazlığı nedir? Sorusu da ortaya çıkmaktadır.

Anne kan grubunun Rh (-) negatif, babanın ise Rh (+) pozitif yönde olması durumuna Rh uygunsuzluğu (kan uyuşmazlığı) denir. Bu çiftlerde bebek Rh (+) yahut Rh (-) olabilir, bebek Rh (-) ise bir problem olmaz fakat bebek Rh (+) ise kan uyuşmazlığı Rh immunizasyonuna (etkileşmeye) ve bazı sorunlara yol açabilir.

Rh uygunsuzluğu şu demek oluyor ki kan uyuşmazlığı ile Rh immunizasyonu farklı şeylerdir, karıştırılmaması gerekir. Rh immunizasyonu şu demek oluyor ki her kan uyuşmazlığı olan gebelikte olmaz.

Anne kan grubunun Rh negatif, babanın ise Rh olumlu yönde olması dışındaki herhangi bir durumda kan uyuşmazlığı olması imkânsızdır.  Rh uygunsuzluğu varlığında eğer bebek pozitif yönde ise gebelik yahut doğum esnasında anne kanı ile bebeğin kanı temas eder ve anne kanına bebek kanındaki eritrositler (kırmızı kan hücreleri) geçer. Bu eritrositler üzerinde bebeğe ilişkin Rh antijenleri vardır.

Anne buna anti Rh antikoru üreterek yanıt verir.  Bu gebelikteki bebek bir zarar görmez bir tek bir sonraki gebelikte bebek eğer Rh (+) olur ise anne kanındaki bu ilk gebelikte oluşmuş anti Rh antikorlar bebeğe geçer ve bebeğin kanında eritrositlerin parçalanmasına ve bebekte kansızlığa (anemi) sebep olur. Düşük, kürtaj, dış gebelik, amniosentez, CVS, kordosentez şeklinde girişimler yapılmasıdır.

Bu durumlarda da annenin etkilenmesini önlemek amacıyla 72 saat içinde Anti-D iğnesi yapılmalıdır. Evlilikte kan uyuşmazlığı tedavisi kapsamında yapılan bu iğne çoğu zaman kalçadan kas içine (intramuskuler) yapılır. İğnenin 72 saat içinde yapılması önerilmekle birlikte 14-28 gün içinde yapılabileceği bildirilmektedir.

Evlilikte kan uyuşmazlığı nasıl olur?Sorusuna yönelik olarak, kan uyuşmazlığı (Rh/Rh uygunsuzluğu) olan hastalarda ilk kontrolde indirekt coombs testinin negatifliği halinde düşük ihtimalle olsa da antenatal dönemde Rh izoimmunizasyonu gelişme olasılığı sebebiyle, 20. Haftadan itibaren dörder haftalık aralıklarla bu test tekrarlanmalıdır.

Bu zamanda proflaksi uygulanmasının amacı doğuma kadarki 12 haftalık süre süresince oluşabilecek fetüsten-anneye kanamaları karşılayabilmektir. İmmunize olmamış bir gebede proflaksi için en önemli dönem doğumdur. Doğumu takiben bebeğin kordon kanından direkt coombs testi (DCT) ve bebek kan grubu çalışılmalıdır. Doğumdan daha sonrasında bebeğin kan grubu pozitif yönde ise ilk 72 saat içinde tekrar anti-D globulin iğnesi yapılmalıdır.

Rh uygunsuzluğunda ilk gebelikte bir sorun oluşmaz. Kan uyuşmazlığında eğer bebek etkilenmiş ise anneden geçen anti-Rh antikorlar bebeğin kan hücrelerinin parçalanmasına ve çökelmesine vesile olur. Bu durumda bebekte kansızlık kısaca anemi görülür. Buna bağlı olarak ultrasonda bebekte hidrops fetalis isminde olan konum tespit edilir. Hastalığın şiddetine ve yok edilen kan hücrelerinin miktarına bağlı olarak bebekte anne karnında ölüm dahi görülebilir.

Anne ve bebek içinde A, B, O kan gruplarına bağlı uyuşmazlık da görülebilir. Bundan dolayı pratikte ABO uyuşmazlığı araştırılmaz ve bunu önlemek amacıyla herhangi bir ilaç yapılmaz. Anne 0 grubu, fetüs A1 ya da B grubu olduğunda bu tür uyuşmazlıktan bahsedilebilir. AB O antijenleri eritrositlerin yüzeyinde azca oranda bulunur. AB O antijenleri fetüsteki tüm dokularda bulunur bu nedenle antikorlar tüm dokulara bağlanır ve eritrositler üzerindeki tesir minimal olur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir