İnfertilite (Kısırlık) Nedir

Makalede Neler Var

İnfertilite (Kısırlık) Nedir

Tıptaki ismiyle infertilite, gündelik ismiyle kısırlık, üreme yaşında olan çiftlerin düzenli cinsel ilişkiye rağmen 1 yıl içerisinde bebek sahibi olamamasıdır.En basit anlatımı ile, gebe kalma koşullarına elverişli şartları sağlamama durumudur. Fertil olmak, doğurgan olmak, infertil olmak ise kısı olmak anlamına gelir, infertil bireylerin çoğalması infertilite oranlarına bağlı olarak değişmektedir.

Kısırlık Belirtileri

Erkek veya kadın kısırlık sorununa sahip olabilir.Kadınların yaklaşık %25 inde hayatlarının bir döneminde görülebilir. Erkeklerde spermin boş olması durumunda yumurtayı dölleyecek etken bulunmadığından kısır olacak veya testisleri olmaması ve/veya herhangi bir kaybedilmiş olması erkek infertilitesi problemine yol açar. Erkeklerde kısırlık genelde kesin ve kalıcıdır. Oran ve ihtimal değişmez. Yalnızca belli dönemlerde sperm sayısı ve kalitesi değişebilir buna da kısırlık denmesi söz konusu değildir.

Kadın infertilitesi , yumurtaların olmaması veya döllenmeye elverişli olmaması veya rahim içinde ciddi sorunların olması veya rahmin olmaması durumunda ortaya çıkar. Yumurta sahibi her kadın doğurgandır denemez. İnfertilite bahsettiğimiz gibi, yumurtaların embriyo oluşmasına elverişli olmaması veya rahim anomalilerinden dolayı da ortaya çıkabilir.

Ancak normal şartlarda adet gören her kadın, anne adayı olarak kabul edilir. Eğer korunmasız cinsel ilişki sürdürüyorsanız ve 12 adet dönemi boyunca denemeler yapıp gebe kalamamışsanız hekim kontrolüne başvurmanız gerekmektedir.

Kadınlarda infertilite belli bir rahatsızlığa bağlı olarak geçici ve tedavi edilebilir bir durum olabileceği gibi, doğruganlık ihtimali çok düşük olsa bile, tedavi yöntemleri uygulanarak ihtimal artırılabilmektedir. Yani kadın kısırlığı çoğu durumda erkekten farklı olarak çeşitli seviyelerde ve özelliklerdedir pek çok farklı tedavi yöntemi uygulanabilir.

Kaldı ki, normal koşullarda infertilite sorunu olduğu kabul edilen pek çok erkeğin testislerinde sperm mevcutken, meni de yer almaz. Bu durumlarda daha önceleri erkek işlevsiz kabul edilirdi. Ancak günümüzde başvurulan mikroenjeksiyon yöntem ile testislerden döllenmeye elverişli hücreler alınıp, yumurtaya enjekte edilebilmektedir. Fiziksel olarak kısır olan erkek bu yöntemle fertil hale gelmektedir.

Kısırlık Nedenleri

Kısırlık sebepleri çiftlerin ortak sorunudur.Kısırlığa pek çok etken sebep olabilmektedir.%40-45 oranında kadına bağlı nedenlerle oluşur.

Kadın infertilitesi sebeplerini başlıca şöyle sıralayabiliriz;

  • Hormonal bozukluklar
  • Yapısal tüp tıkanıklıkları
  • Kromozom hastalıkları
  • Geçirilmiş ameliyatlar

Bunların dışında, annenin genel olarak sağlıksız oluşu, gebe kalmasını zorlaştırır.Bu durumda anne kalıcı olarak infertil değilse de, sağlıksız kaldığı dönem içerisinde infertil olacaktır.

%40 civarında erkeğe bağlı nedenlerle kısırlık ortaya çıkmaktadır.

Erkek infertilitesi sebeplerini başlıca şöyle sıralayabiliriz;

  • Kromozom bozuklukları
  • Geçirilmiş travma veya cerrahi operasyonlar
  • Hormonal bozukluklar

%10-15 arasında da çiftlerin her ikisine bağlı sebeplerle oluşabilir. %10-15 lik bir dilimde ise nedeni açıklanamayan infertilite tarifi yapılır. Ayrıca ne yazık ki hem kadın hem de erkek için, doğuştan gelen ve tedavisi mümkün olmayan infertilite söz konusu olabilmektedir. Kalıcı kesin kısırlık problemi olduğu hekimlerce onaylanmış kişilerin çocuk sahibi olabilmeleri söz konusu değildir. Hekimler %1 – 2 ihtimal bulunan çiftler için dahi, her türlü tedaviyi denemektedir. Ancak ihtimal 0 olduğunda ne yazık ki tüp bebek dahil hiçbir yöntem işe yaramamaktadır. Tabii buna yapılacak detaylı testler sonrasında karar verilebilmesi mümkündür.

İnfertilite düşük yapmak veya sık sık kimyasal gebelik yaşamakla ilgili değildir. Kısırlık sorunu olanların yumurtları döllenmez, embriyo oluşmaz. Eğer bir embriyo oluşumu varsa ve yerleşme gerçekleşmiyor veya gebelik kısa sürüyorsa bu bir jinekolojik sorunun işaretidir, ancak infertilite değildir.

Kadının gebe kalamaması fizyolojik sorunlara bağlı olabileceği gibi, yaşı, yaşam biçimi ve alışkanlıklarına bağlı da olabilmektedir.

  • 35 yaşın üzerinde gebe kalma ihtimali ciddi oranda düşer
  • Sigara içen anne adaylarının yumurtaları sağlıksızdır
  • Alkol vb. uyarıcı maddeler kullananlar daha zor gebe kalırlar

Tabii bu etkenler kalıcı kısırlık sebepleri olmayabilir. Ancak travmalara bağlı ağır rahim hasarları, kullanılan ila veya illegal uyarıcıların rahime vereceği zararlar durumunda kısırlık kalıcı ortaya çıkabilir.

Kısırlık Tedavisi

Kısırlık tedavisi, kısırlığın kaynağı çok geniş olduğundan, hangi nedene bağlı bir kısırlıkyaşandığına göre değişir. Hekimler tarafından yapılacak kapsamlı testler sonucu kısırlığın tipi ve seviyesine karar verilip, tedavisine başlanır.

Kadın infertilitesi çoğu zaman tedavi edilebilen veya en azından gebe kalmaları sağlanabilen türden kısırlıklardır. Pek çok gebe kalamayan çift, tip bebek ve mikroenjeksiyon gibi tedavi yöntemleri kullanarak gebe kalabilmektedir. Günümüzde modern tıp çok gelişmiş enstrümanlara sahiptir ve ülkemizde bu konuda ileri derecede uzmanlık sahibi ekipler ve tıp merkezleri bulunmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir