Kabızlık Nedenleri

Kabızlık en kısa ve özet anlamıyla bağırsak hareketlerinin yavaşlaması ve azalması demektir. Bağırsakların normal bir çalışma düzeni ve disiplini vardır. Bu düzen şaştığında bağırsak içeriği tahliye edilemez ve bazı sıkıntılar doğar. Bağırsaklarda boşaltım sağlanamadığında karın bölgesinde şişlik, sertlik, bağırsaklarda doluluk hissi, sertleşen dışkı ve ıkınma sebebiyle makatta zedelenme ve kanama görülür.

Kabızlık problemi kronikleşen kişilerde, ileri safhada basur başta olmak daha büyük sıkıntılar baş gösterebilir. Ciltte sararma, matlaşma ve sivilcelenme ve az da olsa kilo artışı görülebildiği gibi, psikolojik anlamda gerginlik ve huzursuzluk da hissedilebilmektedir.

Kabızlığın nedenleri çeşitlidir. Büyük oranda fiziksel nedenlerden kaynaklanan kabızlık, az da olsa psikolojik sebeplere bağlı olarak da gelişebilmektedir. Yeterli oranda su tüketmemek, hareketsiz bir yaşam, karbonhidrat tüketiminin çok düşük oluşu, protein ağırlıklı beslenmek, kullanılan bazı ilaçlar; sebze, meyve, tahıl, baklagil, kuru meyve, bulgur, yulaf, kepekli ekmek gibi posa ve lif oranı yüksek gıdaları yeterince tüketmemek kabızlığa sebebiyet verir.

Kabızlığın bir de psikolojik kökenli olan şekli vardır. Seyahatte olma, kendi evi dışında başka bir ortamda konaklamak durumunda kalma, stres, kaygı, her tuvaleti kullanamama, aşırı hijyen düşkünlüğü gibi sebeplere bağlı olarak tuvalet ihtiyacını erteleme gibi faktörler de bağırsakların çalışma düzenini bozar ve bağırsak tembelliğine zemin hazırlayabilir.

Kabızlığın nedenleri arasında bazı hastalıklar ve bu hastalıkların tedavi sürecinde kullanılan ilaçlar da sayılabilir.

Bağırsak hareketleri herkeste farklıdır. Kimi insan iki günde bir tuvalete gitme ihtiyacı hissederken, kimi insan her gün bir kez, hatta günde iki kez tuvalete gitme gereksinimi hissedebilir. Kabızlıktan bahsedebilmek için tuvalete çıkamama durumunun 3-4 gündür devam ediyor olması gerekir. Dışkılama sayısı haftada ikiye hatta bire indiğinde kabızlık probleminden bahsedilebilir. Kabızlık genellikle başlı başına bir sorundur, bir hastalığın belirtisi değildir ama bazen bir hastalığı yan etkisi olarak da oraya çıkabilmektedir.

Kabızlık Neden Olur?

Kabızlığın nedenleri yazımızın başında da değindiğimiz gibi ana hatlarıyla bellidir.

  • Konuyu genişletecek olursak; beslenme düzeninin bozulması,
  • Hareketsiz bir yaşam,
  • Depresyona girmek,
  • Depresyon sebebiyle alınan antidepresan ilaçlar,
  • Bazı kuvvetli ağrı kesiciler, demir hapları, kalsiyum veya alüminyum içerikli mide asidi ilaçları, yüksek tansiyon ilaçları, idrar söktürücüler, alerji ilaçları da kabızlığa sebep olan ilaçlar arasında sayılabilir.
  • Tiroid bezinin yeteri kadar hormon üretmediği hipotiroid rahatsızlığında, vücut çarkı yani metabolizma yavaşlar ve bu durum bağırsak hareketlerini yavaşlatabilir.
  • Multiple Skleroz, ya da kısaltılmış ismiyle MS hastalığı ve Parkinson hastalığı gibi hastalıklar da kabızlığı tetikleyebilmektedir.

Bazı durumlarda diyabet hastalarında bu hastalığa bağlı kabızlık görülebilmektedir. Zira diyabet hastalarında besinleri sindirme yeteneğini etkileyen bir sinir hasarı oluşmuş olabilir. Kabızlık problemi uzun süren veya sık aralıklarla kabızlık yaşayan kişilerin kan şekeri testi yaptırmaları doğru olacaktır.

  • Huzursuz (İrritabl) Bağırsak Sendromu yaşayan kişiler de de kabızlık görülebilmektedir.
  • Gün geçtikçe büyüyen rahmin bağırsaklara baskı yapması sonucu hamile kadınlarda da sık sık kabızlık problemi görülmektedir.
  • Bazı kadınlarda doğumdan hemen sonra da kabızlık görülmektedr. Karın kaslarının yavaş çalışması, doğum sonrası kullanılan ağrı kesici ve uyuşturucu ilaçlar, perineal bölgedeki (dış dudaklarla anüs arasında kalan bölge) ağrılar ve sezaryen dikişleri nedeniyle dışkılamaktan korkan kadınlarda da kabızlık görülebilir.
  • Kabızlık problemi her yaştan insanı etkileyen bir sorun. Bebeklerde de görülebiliyor, yetişkinlerde de..
  • Anne sütüyle beslenen bebeklerde kabızlık olasılığı olabildiğince düşük. Ama anne sütü alma imkanı olmayan, inek sütü ve hazır mamayla beslenen bebeklerde kabızlık görülebiliyor.

Çocuklarda Kabızlık Neden Olur?

  • Küçük yaştaki çocuklarda da kabızlık görülebiliyor. Peki çocuklarda kabızlık neden olurhangi durumlar kabızlığı tetikler bir bakalım…
  • Çocukta bağırsaklarla ilgili doğuştan gelen işlevsel sorunlar,
  • Genetik etkenler
  • Çocuğa çok fazla katı gıda vermek
  • Çocuğa fazla süt içirmek (Fazla miktarda süt hem demir eksikliğine sebep olmakta, hem de kronik kabızlığa yol açabilmektedir. Çocuğa günde 500 gramın üzerinde süt verilmemelidir.)
  • Okulda veya dışarıda tuvaleti gelen çocuğun herhangi bir sebepten dolayı bu ihtiyacını ertelemesi
  • Kabızlık sorunu yaşayan çocuğun kakasını yaparken canı yandığı için, kaka yapma sürecini ertelemesi ve işin kısır döngüye girmesi…
  • Tüm bu etkenler çocukta kabızlık sebepleri arasında  gösterilebilir.

Kabızlığın nedenleri ana hatlarıyla böyledir. Beslenme tarzını ve yaşam şeklini bağırsakların ve aslında tüm sindirim sisteminin normal ve sağlıklı çalışabileceği şekilde düzenlemek, kabızlık problemiyle karşı karşıya kalmamanızı sağlayacaktır.

Kabızlık Belirtileri

Kabızlık en kısa ve öz şekliyle bağırsak hareketlerinin yavaşlaması, dışkılama sıklığında azalma ve zorlanma olarak tanımlanabilir. Kabızlık sorunu kimi insanlarda çok daha sık yaşanmaktadır. Haftada 2 veya 3 defa tuvalete ihtiyacı hissedilmesi kabızlık sorunu ile ilişkilendirilir.

  • Eğer dışkılama sayısı ve sıklığında azalma yaşanıyorsa
  • Dışkılama sırasında zorlanma yaşanıyorsa
  • Bağırsak hareketleri normal düzene göre azaldıysa
  • Karın bölgesinde şişlik, ağrı ve gerginlik hissediliyorsa
  • Tüm bu belirtilere kusma da eşlik ediyorsa, kabızlık belirtilerinden söz etmek mümkündür.

Bebeklerde Kabızlık Belirtileri

Kabızlık şikayeti sadece yetişkinlerde görülmez. Bebeklerde de kabızlık sorunu yaşanabiliyor. Ama bebeklerin konuşma yetisi olmadığından bu konuyla ilgili şikayetlerini dile getiremiyorlar. Burada iş, annelere düşüyor. Bebekte gözlemlenen normal dışı hareketler ve tepkilerden, beslenme ve boşaltım alışkanlıkları ve düzenindeki değişimlerden, bir sorun olduğu çıkarımı yapılabilir.

  • Bebek kakasını yapmadan evvel ve kakasını yaparken ağlıyorsa
  • Haftada 3 kereden az sıklıkta kaka yapıyorsa
  • Kakası koyu renkli, sert ve hatta kanlıysa
  • Karnında sertlik hissediliyorsa
  • İştahı azaldıysa
  • Ten renginde soluklaşma, sararma varsa

kabızlıktan şüphelenilebilir. Kabızlık nasıl geçer sorununu çözmek için yapılacak en doğru iş, bebeğe herhangi bir ilaç ve benzeri madde vermeden derhal bir uzman doktora gösterilmesidir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir