Kan Uyuşmazlığı Nasıl Olur?

Paylaş
 

İnsanlarda kan grupları, A ve B olarak adlandırılan iki ayrı yapıtaşının varlığı veya yokluğu ile Rh faktörü adı verilen kan grubu faktörünün varlığı ya da yokluğuna göre belirlenmektedir. Bir insanın kan hücrelerin, sadece A ya da B yapıtaşlarından biri ya da bu yapıtaşlarının her ikisi oluşturabilir.

Diğer bir durum ise bu yapıtaşlarının hiçbirinin bulunmamasıdır. Bu olasılıkların herbiri için Rh faktörünün varlığı ya da yokluğundan söz edilebilir. Bu durumda insanlarda A Rh pozitif (+)  yani Rh faktörü var anlamında ; A Rh negatif (-) Rh faktörü yok anlamında şu kan grupları ortaya çıkar.

  • B Rh(+)
  • B Rh (-)
  • AB Rh(+)
  • AB Rh(-)
  • 0 Rh(+)
  • 0 Rh(-)
  • A Rh(+)
  • A Rh (-)

Bir insanın kan grubu anne ve babasına bağlı olarak kalıtımsal olarak belirlenir. Mendel kanunlarına göre Rh pozitif (+) bir erkek ile Rh negatif (-) bir kadından doğacak çocuğun kan grubunun Rh negatif (-) olma ihtimali %50’dir denilebilir. Rh uygunsuzluğu yani kan uyuşmazlığını meydana getirecek olan tek durum babanın Rh pozitif (+), annenin ise Rh negatif (-) olmasıdır.

Anne ve babanın her ikisinin de Rh negatif(-) olan çiftin hiçbir zaman Rh pozitif (+) çocukları olamaz. Ancak her ikisi de Rh pozitif (+) olan bir çiftin çocukları hem Rh negatif (-) hem de Rh pozitif (+) olabilir.

Kan Uyuşmazlığı Hangi Kan Gruplarında Olur

Hamilelik öncesi ya da erken hamilelik döneminde kan grubu tespiti yapılarak kan uyuşmazlığı olıp olmadığı tespit edilebilir. Rh antijen yokluğu  rh negatif olarak tanımlanır. Eğer anne  rh negatif Rh (-)  ve baba rh pozitif Rh (+)  ise Rh uygunsuzluğu yani kan uyuşmazlığı mevcuttur. Bu durumda anne karnındaki bebeğin Rh (+) veya Rh (-) olması söz konusudur.

Kan uyuşmazlığına neden olan annenin Rh negatif (-) olmasıdır. Kan grupları ile kan uyuşmazlığının bir bağlantısı bulunmamaktadır. Böyle bir durumda tedbir alınmaz ise yani Anti-D immunglobulin  yapılmazsa bir sonraki hamileliklerde ciddi problemler ortaya çıkabilir.

Kan uyuşmazlığı yani Rh uygunsuzluğu durumunda  ilk hamilelikte problem oluşmaz. Fakat Rh negatif (-) anne kan grubu Rh pozitif (+) bir bebek bekliyorsa, bebeğin kanının anne kanı ile temas  etmesi ile annenin vücudu Rh pozitif (+) kana karşı antikor gelişimine neden olur.

Böyle bir durumda  sonraki hamileliklerde oluşan bu antikorlar plesanta aracılığı ile bebeğe geçer, kan hücrelerinin yıkımına ve kansızlığa neden olur. Kırmızı kan hücrelerinin yıkımı olarak tanımlanan hemolitik anemi ciddi sorunlar ortaya çıkarabilir. Beyin dokusu zarar görebilir ve hatta bebeğin anne karnında ölümü gibi üzücü sonuçlar yaşanabilir.

Kan uyuşmazlığı yani Rh uygunsuzluğu durumunu özetleyecek olursak;

  • Anne adayı Rh pozitif (+) ise baba adayının kan grubunun bir önemi bulunmamaktadır. Kan uyuşmazlığı olmaz.
  • Kan uyuşmazlığının tek şartı kan grubu ne olursa olsun anne adayının Rh negatif (-) ve baba adayının Rh pozitif (+) olma durumudur.
  • Rh uyuşmazlığı yani kan uyuşmazlığı olan anneye hamileliğin 28.haftasında ve doğum sonrasında bebeğin kan grubuna bakıldığında bebek Rh pozitif (+) ise ilk 72 saat içinde kan uyuşmazlığı iğnesi yapılmalıdır.
  • Düşük, dış gebelik,kürtaj, amniyosentez, kordosentez gibi durumlar sonrasında kan uyuşmazlığı olan anneye kan uyuşmazlığı iğnesi yapılmalıdır.
  • Kan uyuşmazlığı olan anne adayına hamilelik ve müdaheleler sonrası kan uyuşmazlığı iğnesi yapıldığı sürece bebek için herhangi bir risk bulunmamaktadır.
Bu yazı 23 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak