Kan Uyuşmazlığı Nedir?

Paylaş
 

Anne adayının kanı için Rh faktörü negatif (-), baba adayının Rh faktörü pozitif (+) ise oluşan Rh uyuşmazlığı kan uyuşmazlığıolarak ifade edilir. Bu anne ve babadan dünyaya gelen bebeklerde bebek Rh pozitif (+) ya da Rh negatif (-) olabilir.

Eğer bebek Rh negatif (-) ise bir sorun olmaz. Fakat bebek Rh pozitif (+) ise kan uyuşmazlığı, Rh immunizasyonuna ve bazı sorunlara neden olabilmektedir. Bu noktada dikkat edilmesi gereken Rh uygunsuzluğu yani kan uyuşmazlığı ile Rh etkileşimi yani immunizasyonunun farklı olduğudur. Rh immunizasyonu her kan uyuşmazlığının yaşandığı hamilelikte olmayabilir.

Kan Uyuşmazlığı

Kan uyuşmazlığı durumunu şöyle özetleyebiliriz; anne adayının kan grubu Rh negatif (-), baba adayının kan grubu Rh pozitif (+) ise kan uyuşmazlığı söz konusudur. Bu durumunda dışında kan uyuşmazlığı söz konusu olmamaktadır.

Rh uygunsuzluğu durumu varsa, eğer bebek pozitif ise hamilelik veya doğum dönemince annenin kanı ile bebeğin kanı temas ederek, bebeğin kanındaki kırmızı kan hücreleri yani eritrositler anne kanına geçer. Bu kırmızı kan hücreleri üzerinde bebeğe ait Rh antijenleri bulunur.

Anne bu durumun Rh antikoru üreterek yanıt verir. Bu hamilelikteki bebek zarar görmez fakat bir sonraki gebelikte bebek şayet Rh pozitif (+) olursa, ilk gebelikte annenin kanında oluşmuş anti Rh antikorlar bebeğe geçer. Bu durum bebeğin kanındaki kırmızı kan hücrelerinin yani eritrositlerin parçalanmasına ve kansızlığın oluşmasına neden olur.

Hamilelikte Kan Uyuşmazlığı

Hamilelikte ve doğumda meydana gelebilecek aşağıdaki durumlar, bebeğin kanının anne adayına geçmesine ve buna karşı annenin antikor üretmesine yol açabilir.

  • Kürtaj
  • Düşük
  • Dış gebelik
  • Amniosentez
  • Kordosentez
  • CVS

Bu durumların varlığında anne adayının etkilenmemesi için doğum sonrasında 72 saat içinde Anti-D  iğnesinin anneye yapılması gerekmektedir. Bu iğne çoğunlukla kalçadan kas içine enjekte edilmek sureti ile yapılır.

Kan uyuşmazlığı olan hastalarda, ilk kontrolde ICT’nin negatifliği durumunda düşük olasılıkla da olsa doğum öncesi dönemde  Rh izoimmunizasyonu gelişme olasılığına karşı, hamileliğin 20.haftasından itibaren dört haftalık ara ile İCT yani indirekt coombs testi tekrarlanmalıdır. İCT’si negatif olan hamilelere, öncelikle 28.haftada halk arasında kan uyuşmazlık iğnesi adı verilen anti-D gamma globülin ile proflaksi yapılır.

Bu dönemde proflaksi  yapılmasının amacı doğuma kadar ki olan dönemde fetustan anneye oluşabilecek kanamaları karşılamaktır. İmmunize olmamış yani bağışıklık kazanmamış bir hamilede proflaksi yani korunma için en önemli dönem doğumdur. Doğum itibari ile bebeğin kordon kanından DCT yani direkt coombs testi ve bebeğin kan grubu çalışılmalıdır.

DCT’nin negatif  ve bebeğin kan grubu Rh faktörünün pozitif (+) olması durumunda anti-D immunglobulin kan uyuşmazlığı iğnesi tekrarlanmalıdır.Doğum sonrası bebeğin kan grubu pozitif (+) ise ilk 72 saat içinde anti-D globulin iğnesi tekrar yapılmalıdır. Bu durum annede antikorların oluşmasını engeller ve bir sonraki hamileliğin bu antikorlar tarafından etkilenmesini de önlemiş olur. Rh uyumsuzluğu ilk hamilelikte sorun oluşturmaz.

Bebek kan uyuşmazlığından etkilenmiş ise anneden geçen antikorlar, bebekteki eritrosit yani kırmızı kan hücrelerinin parçalanmasına neden olur ki bu da bebekte kansızlığın meydana gelmesidir. Bebek yaşanan anemi kalp yetmezliği ve vücut boşluklarında sıvı birikim sebebidir. Bu durum anne karnında bebek ölümüne bile sebep olabilir.

Annede Rh alloimmunizasyonuna yani  Rh negatif (-) annenin Rh antikoru üretmesine neden olabilecek durumları şöyle sıralayabiliriz;

  • Kan transfüzyonu yani kan verilmesi
  • Hamilelik ya da doğum sırasında Rh pozitif (+) bebekten anneye kan hücresi geçmesi
  • Düşük
  • Kürtaj
  • Dış gebelik
  • Bebeğin eşi yani plasentanın erken ayrılması
  • Annenin karnına aldığı travma ve darbeler
  • Amniyosentez yapılması yani anne karnından bebeğin suyunun alınması
  • CVS işlemi
  • Kordosentez yapılması bebeğin kordonundan kan alınması
Bu yazı 28 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak