Sivilce ve Hormonlar

Biz sivilceler için yediğimiz yağlı yiyecekleri, kullandığımız kozmetik ürünleri, hijyen eksikliğini suçlarken, gerçek sorumlulardan birisi olan hormonal değişiklik ve dengesizlikler çoğu zaman “perde arkasından” çalışarak bu cilt sorununu alevlendirir.

Zaten bu problemin insanları çoğunlukla ergenlik döneminde bulması ve kadınların adet dönemi öncesinde veya hamilelikte sivilcelerinin artması bu etkiye bir kanıttır.

Peki o zaman sivilce hormonal bir rahatsızlık mıdır ? Bu soruya doğrudan evet diyemeyiz. Her ne kadar vücudumuzun salgıladığı hormonlar önemli bir rol oynasa da, sivilce oluşumunda başka etkenler de mevcuttur.

Önce hormonların nasıl etki ettiğini inceleyelim,

Hormonlar Sivilceyi Nasıl Etkiler

Sivilcenin ana nedenlerini hatırlarsak;

  • Ciltteki yağ bezlerinin fazla sebum (yağ salgısı) üretmesi,
  • Ölü deri hücrelerinin fazlaca üretilmesi ve dışarı atılamayarak kıl köklerinde birikmesi
  • Gözenek içerisinde bulunan P. Acnes bakterisinin çoğalarak iltihap ve şişliğe sebep olması

Hormonların Rolü: Her iki cinste de bulunan bir erkeklik hormonu olan androjen, yukarıdaki sebeplerin ilk ikisinde etkin rol oynar. Bu hormon yağ bezelerini harekete geçirerek aşırı sebum üretimine yol açtığı gibi, gözeneklerde ölü deri oluşumunu da etkileyerek siyah nokta ve sivilceleri artırır.

İşte hormonların bu etkisi sebebi ile, aşağıdaki dönemlerde sivilce oluşumu genellikle daha fazla görülür

  • Ergenlik (tabi ki ilk sırada)
  • (Kadınlarda) Regl dönemine 2-7 gün kala
  • Hamilelikte
  • Kortikosteroid, androjen hormonu içeren ilaçların kullanıldığı dönemlerde

Bu dönemsel değişikliklere rağmen sivilce yaşayan birçok insanın hormonları ile ilgili genel bir sorunu yoktur. Fakat doğrudan hormonal dengesizlikten kaynaklı bir sivilce türü de mevcuttur.

Hormonal Sorunlar ve Sivilce

Eğer yirmili yaşlarınızın üzerindeyseniz; beslenmenizi, yaşam tarzınızı değiştirmenize ve birçok tedavi yöntemini denemenize rağmen sivilceleri azaltamıyorsanız sebebi hormonlarınız olabilir.

Sivilcenin ekseriyetle hormonal dengesizlikten kaynaklı olduğu durumlara yetişkin kadınlarda sıklıkla rastlanır. Nadiren erkeklerde de görülmektedir.

Hormonal akne oluşumu, genellikle ilk önce (ve en yoğun olarak) ağız etrafında ve çene bölgesinde görülür. Şiddeti yüksekse alın ve yanaklara da yayılabilir.Yağ üretimi çok fazla olduğu için nodül ve kist oluşumları görülür. Uzun süre tedavi edilmezse ciltte kalıcı izlere yol açabilir.

Bu sivilce türü genellikle deriye uygulanan tedavilere yanıt vermez. Mutlaka uzman doktor ile görüşülmesi önemlidir, diğer yöntemlerle zaman kaybetmemek gerekir

Başlıca Hormonlar

Sivilce oluşumuna birçok hormon etki edebilir. Ama bazıları başroldedir;

  • Yağ salgısının artmasındaki baş etken “androjen” dir. Hormonal sivilceyle en çok ilişkilendirilen androjen ise, testosteron hormonudur. Özellikle kandaki yoğunluğu diğer hormonlarla dengelenmediğinde çok daha fazla sebum üretimine sebep olur.
  • DHT olarak bilinen Dihydrotestosteron hormonunun androjen reseptörlerine etkisi 2-3 kat daha fazladır
  • Östrojen ve Projesteron, her ne kadar doğrudan sivilceye yol açmasalar da kandaki oranlarının testosteron hormonunu dengelemesi açısından çok hayati bir rolleri vardır. Bu denge bozulduğunda ciltte yağ üretimi artacak ve cilt sağlığımız olumsuz etkilenecektir.

Dişilik hormonları olan projesteron, östrojen ve  erkeklik hormonu olan testosteron hem erkeklerde, hem kadınlarda bulunan hormonlardır. Bu hormonların dengesi cinsiyet özelliklerini belirlediği gibi, cildimizdeki yağ bezlerinin üretimini de etkileyerek sivilce oluşumunda önemli rol oynar.

  • Böbreküstü bezlerimizin salgıladığı androjenlere ek olarak kanda inaktif durumda bulunan DHEA (dehidropiyandrosteron) hormonu ve DHEA-Sülfat (DHEA-S)’ın ciltte adrojene dönüşerek etkiyi artırması muhtemeldir.
  • Stres anında vücudumuzun salgıladığı kortikosteroidler de yine yağ bezlerimizin aktivitesini etkileyerek sivilcelerimizi artırabilirler.

Hormonal Akneyi Artıran Etkenler

Aşağıdaki etkenler hormon dengesini olumsuz etkileyerek dönemsel hormonal sivilce  artışına sebep olabilirler;

  • Stres
  • Uyku Duzensizliği
  • İlaç kullanımına bağlı hormonal değişiklikler,
  • Hormonal Bozukluklar: Hipertiroid vs.

Hormonal Sivilcenin Teşhisinin Önemi

Hormonal sivilceyi klasik yöntemlerle alt etmeye çalışmak maalesef nafile çabadır. Cilt bakım ürünleri, bitkisel tedaviler, sağlıklı beslenme, kısacası diğer birçok vakada faydalı olabilecek yöntemler, bu inatçı türde maalesef sonuç vermez. Eğer sivilceniz varsa bunun hormonal kaynaklı olup olmadığını tespit etmek, özellikle kadınlar için, çok önemlidir.

Herşeyden önce sivilcenin sebebi olan hormon dengesizliği dönemsel değil kalıcı bir sorunun göstergesi olabilir. Bu açıdan  doktor tarafından yapılan doğru bir teşhis bize hem bu cilt sorunun tedavisinde yardımcı olacak, hem de altında yatan problemin işaret edebileceği veya sebep olabileceği daha büyük rahatsızlıklar konusunda da bir adım atmamızı sağlayacaktır. Örnek vermek gerekirse:

Hiperandrojenizm, insülin direnci sendromu, Polikistik over sendromu, SAHA sendromu, SAPHO sendromu, PAPA Sendromu

Hormonal Sivilce Tedavisi

Hormon dengesizliğine çözüm olduğu iddia edilen birçok bitkisel tedavi de mevcuttur. Zaten herhangi bir aktara gidip camekandaki yazılara bakarsanız dünyada çözümsüz dert kalmamış zannedersiniz. Bitkilerden elde edilen doğal hormonların kimyasal yapısı vücumuzda salgınananlardan farklıdır ve genelde söylendiği gibi etkili olmamaktadır. Bunlara çok itibar etmemek en iyisidir.

Hormonal akne klasik/hafif sivilce tedavi yöntemlerine yanıt vermediği için bu yöntemlerle vakit kaybetmek sorunun büyümesine, zamanla cildimizde iz ve lekeler bırakmasına ve çözüm bulamadıkça psikolojik olarak da kötü hissetmemize sebep olabilir.  Bu yüzden bilinen tedaviler bir sonuç vermiyorsa mutlaka doktor kontrolünde sivilcelerimizin bir hormonal dengesizlikle bağlantısı olup olmadığını test etmek gerekir.

Bu tedavi süreci ile ilgili önerilerimiz aşağıdaki gibidir,

  • Hem teşhis, hem tedavi sürecinde kesinlikle bu konuda deneyimli bir doktor / sağlık uzmanı ile görüşülmelidir.
  •  Tedavi olarak yine doktor kontrolünde kullanılan doğum kontrol haplarının bu sivilce türünü kontrol altında almakta faydalı olduğu bilinmektedir.  Bu haplar doğrudan sivilceyi artıran hormon salgısını ve aktivitesini etkileyerek daha hızlı sonuç verirler
  • Bunun yanında anti androjen hormonlar kullanılarak vücutta denge sağlanması yoluna gidilebilir.
  • Bu tip ilaçların kullanımına mutlaka uzman doktorlar karar vermelidir, ki bundan önce vücudumuzun buna uygun olup olmadığına yönelik birçok test ve inceleme yaparlar.
  • İlaç kullanımında da yine uzmanlar tarafından verilecek talimatları harfiyen uygulamak ve bu süreç boyunca hem tedavinin ciltte yarattığı gelişme, hem de vücuttaki olası yan etkilerini görmek için düzenli olarak kontrole gitmek gerekir.
  • Bu ilaç tedavisine destek olarak cilt bozukluğunun şiddetine göre, yine topikal tedaviler, gözenekleri temizleyici ve cilt soyucu bakım ürünleri kullanılmaya devam edilir.
  • Sivilceler daha köklü ve kuvvetli olabileceği için özellikle patlatmak, sıkmak kalıcı izlere sebep olabilir.

Sizin de sivilceleriniz hormonlarla mı ilgili ? Daha önce hormon testi ve tedavisi deneyiminiz  oldu mu ? Yorum ve paylaşımlarınızı bekliyoruz.

 

Sivilce Nasıl Geçer

  1. Sivilce Türleri (şiddetine göre)
  2. Sivilce Nedir
  3. Sivilce Konusunda Yanlış Bildiğimiz 12 Gerçek
  4. Bebeklerde Sivilce Neden Çıkar ? Nasıl Geçer

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir