Yeni Doğan Sarılığı

Paylaş
 

Yenidünyaya gelen bebeklerde sarılık kendiliğinden düzelme gösterse de, bazı durumlarda müdahale edilmesi gerekir. Yeni doğan sarılığı kaç gün sürer? Sorusuna karşın, sarılık bebeklerde çoğunlukla 1-2 haftada geçer. Bir tek daha ciddi sorunlarla karşılaşmamak için bebeklerin tabip denetiminde olması gerekir. Bebeklerde anne karnında olduğu dönemde alyuvarlar düzgüsel kişilerden daha farklı olur.

Önceki alyuvarların yıkılmasıyla bilirubin maddesinde artış görülür. Bu durumda kanda bilirubin artışı olmaya adım atar. Bu konum bebekte sarılığın görülemeye başlamasına niçin olur. Önce göz aklarında sarılık oluşmaya adım atar. Bilirubin artışı devam ettikçe sarılık vücudun diğer yerlerine yayılır. Bundan dolayı bebekler doğduktan hemen sonra ilk yedi günde doktor denetimine gidilmelidir. Böylelikle herhangi bir sarılık durumunda derhal müdahale edilebildiğinden, bebekte herhangi bir hasara sebep olmadan önlemek de çok daha kolay bir şekilde mümkün olabilmektedir.

İnsan yaşamının ilk 28 gün sürecine yeni doğan devri denir. Vaktinde doğmuş yeni doğan bebeklerin %60’ında; erken dünyaya gelen bebeklerin ise %80’inde yeni doğan sarılığı görülür.

Doğumdan önce bebeğin bilirubinini annenin karaciğeri temizler; doğumdan ondan sonrasında ise bebeğin karaciğerinin bilirubini temizleyebilecek kapasiteye yetişmesi birkaç gün alır; ek olarak karaciğer tarafından yeterince atılamayan bilirubin artarak sarılığa niçin olur. Çünkü bunlar bilirubin düzeyinin yükselmiş bulunmuş olduğunun göstergeleridir.  Yeni doğan sarılığı değerleri, bebeklerdeki sarılık derecesini belirlerken aynı zamanda uygulanması gereken tedavi yöntemlerini belirlemede de son derece etkili olmaktadır.

Yeni doğan sarılığı, düşünüldüğünden çok daha büyük bir öneme sahip olduğu için ailelerin muhakkak ki düzenli olarak doktor kontrolüne gitmesi gerekmektedir. Böylece, tedavi edilmediğinde kalıcı problemlere niçin olabilecek bir hastalığı rahatça önlemiş olursunuz.

Bu yüzden sarılığı olan yeni doğan bebeğin özellikle ilk yedi gün-on gün içindeki doktor takipleri son derece önemlidir. On günden ondan sonra kan beyin bariyeri kapanarak bilirubinin kandan beyne geçmesinin zorla izin verilmediği kabul edilir.

En belirgin özellik bebeğin cildinde sarılığın giderek koyulaşmasıdır. Bunun haricinde bebeğin daha çok uyuması, emmesinin azalması buna beraber rol alan belirtilerdir. Sarılığın beyni etkilemesi halinde bebekte tiz sesle ağlama, başını arkaya atma, havale geçirme şeklinde etkisinde bırakır izlenebilir. Bazı bebekler sarılık açısından daha özenli takip edilmelidir.

Bebekte sarılık tespit edilirse, ne olursa olsun tertipli bir biçimde denetim edilmelidir. Bebeğin bir tabip tarafınca muayene edilmesi ve kanında bulunan bilirubin düzeyi tespit edilmelidir. Meydana gelen sarılığın sebebi belirlenmelidir. Bu sebep belirlendikten ondan sonrasında, ortadan kaldırılmalı ve sarılığın düzelmesi sağlanmalıdır.

Yeni doğan sarılığı nasıl geçer? 

Sorusuna karşın öncelikle bebeklerin sarılık derecelerinin ne olduğuna bakılması gerekmektedir. Sarılığın yüksek seviyelerde olması durumunda ise, hastanelerde birtakım ışın tedavileri uygulanmaktadır. Bu tedavide ışın bebeğin cildine direkt olarak yansıtılmamalı, gözleri bu ışıktan korumak için kapatılmalıdır.

Havanın sıcak ve güneşli olması halinde, bebek dışarıya çıkarılmalıdır. Bütün bunların yanı sıra halk arasında yeni doğan sarılığı şekerli su ile geçeceği bilinse de, bu durum tamamen bir söylentiden ibarettir. Bu gibi ciddi hastalıklarda, ailelerin mutlaka bir uzman desteğine ihtiyaçları olmakta ve uzman kontrolünde hareket etmeleri gerekmektedir.

Anne sütünden meydana gelen sarılıkta, anne sütü kesilmemelidir. Bu tür sarılıklar daha hafifçe düzeyde olur. Tabip uygun görürse, anne sütüne bir kaç gün ara verilebilir. Daha derhal sonra anne sütüne başlandığında, sarılık yeniden artış göstermez. Bebeğin karaciğer enzimlerini etken hale getirebilmek için, bir kaç gün sürecek ilaç tedavisi uygulanabilir.

Yeni Doğan Bebeklerde Sarılık

Özellikle yeni doğan bebeklerde görülür. Normal bir insan vücudunda kanda biriken bilirubin karaciğer tarafından tutulur, safra ile bağırsaklara salgılanır ve dışkı ile vücuttan dışarı atılır.

Bilirubin tutulma hızına göre daha fazla bilirubin oluşması, kanda bilirubin seviyesi artışı olarak gözlenir ve bu da sarılığı ortaya çıkarır. Bu duruma sebep olan;

  • Yenidoğan karaciğeri henüz gelişmemiştir ve fonksiyonlarını tam olarak yerine getiremez.
  • Yenidoğan bebeklerde karaciğerin yıkabileceğinden daha fazla miktarda bilirubin üretilir.
  • Bebeğin bağırsaklarına salgılanan bilirubinin büyük bir kısmı dışkı ile dışarı atılmaz, tekrar geri emilir.

Yenidoğan bebek için ilk haftalarda anne ve baba bebeğin cildine ve göz aklarını kontrol etmeli ve renk değişikliğine dikkat etmelidirler. Önce yüz bölgesinde ve gözde sarılık meydana gelir daha sonrasında da bebeğin vücuduna yayılır. Sarılık ilerledikçe ayaklara gelir.

Bebeğin burun ucuna ve alnına hafifçe  basıp bırakıldığında cilt beyaz görülür. Böyle bir durumda sarı renk oluşuyor ise doktor başvurulmalıdır.

Sarılık çeşitlerini fizyolojik sarılık, anne sütü sarılığı ve kan uyuşmazlığı sarılığı olarak 3 grupta değerlendirebilir.

Fizyolojij sarılık: Sağlıklı ve miyadında dünyaya gelen bebeklerin %50 sinden fazlasında sarılık görülür. Yenidoğan bebeklerin karaciğer gelişimi henüz tam olarak tamamlanmadığından sarılık gelişir. 2 ila 4.günde görülen bu sarılık 1 hafta içinde kendiliğinde kaybolur.

Prematüre bebekler de zamanından önce dünyaya geldikleri için organ gelişimleri henüz tamamlanmamıştır. Karaciğerin bilirubini yeterli miktarda yıkamaması ve bağırsaklardaki bilirubinin beslenme eksikliği nedeni ile dışkı ile dışarı atılamaması nedeni ile prematüre bebeklerde daha fazla görülür ve geçmesi biraz daha zaman alır.

Anne Sütü Sarılığı: Anne sütünde yer alan bazı maddeler sarılık oluşmasına neden olmaktadır. Bu durum genellikle 4. Ve 7.günlerde ortaya çıkar. Bir haftadan fazla sürmesi durumunda doktor ile görüşülmeli ve gerekirse emzirmeye birkaç gün ara verilmelidir.

Anne sütü sarılığı tedavisi için izlenecek yol, bebeğe anne sütü  24-72 saat süre ile verilmez ve annedeki bilirubin seviyesi hızla düşürülür. Anne sütü verilmediği dönem için sütün azalmaması ve göğüslerde birikmemesi için süt pompa ile boşaltılmalıdır.

Kan Uyuşmazlığı Sarılığı: Bebek anneden farklı bir kan grubuna sahipse, anne bebeğin kırmızı kan hücrelerini yani eritrositlerini tahrip eden antikorlar üretebilir. Anne ile bebek arasındaki Rh uyumsuzluğunun sarılığa sebep olması bebek dünyaya geldiği ilk gün kendini belli eder.

Anne tarafından antikor üretiminin olmaması için doğumdan sonraki ilk 72 saat içinde anneye RhoGam ilaç enjekte edilir.

Yenidoğan sarılık değerleri normal seviyede ise çoğunlukla tedavi edilmez. Anneye sık sık emzirmesi anne sütü yetmiyor ise mama ile takviye yapması önerilir.

Yenidoğan sarılık değerleri yükselmeye devam ediyorsa, bilirubin seviyesi düzenlenmesi için fototerapi denilen özel ışınlar ile tedavi edilebilir.

Bilirubin seviyesi çok yüksek ise farklı bir tedavi yaklaşımı olan kan değişimi  yapılır. Bebeğin kanı değiştirilerek bilirubin vücuttan uzaklaştırılır.

Bebeğinizde sarılık farkettiyseniz aşağıdaki durumlarda doktorunuzu aramalısınız;

  • Sarılık ilk 24 saat içinde ortaya çıkmışsa,
  • Bebeğin ateşi yüksekse,
  • Bebek huzursuz ise,
  • Bebeğin sarılığı ilk bir haftadan sonra koyulaşmaya başlamışsa,
  • Sarılık 2 haftadan fazla uzamışsa,
  • Bebek yeteri derecede kilo almıyorsa,

Bebeklerde Sarılık Ne Kadar Sürer?

Sarılık süresi için belli bir zaman dilimi yoktur, geçmesi bebekten bebeğe göre değişir. Sarılık doğumdan 2-4 gün içinde ortaya çıkar ve farkedildikten sonra yükselir sonra da düşmeye başlar. Genel olarak 7-10 gün içinde kaybolur.

Yenidoğan Sarılık Değerleri

Miyadında dünyaya gelmiş yeni doğan bebekte sarılık değerleri şöyle olmalıdır;

  • İlk 48 saat içinde yani 2.gün %12 mg/dl
  • İlk 72 saat içinde yani 3.gün %15 mg/dl
  • 3.gün sonrasında %17 mg/dl
Bu yazı 31 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak